Factfulness

Lâu lắm rồi mới lại viết về sách, sách vẫn đọc đều nhưng thời gian rảnh để dành xem phim ngôn tình hết, không ngồi viết được cái gì tâm huyết. Hôm nay Chủ nhật, vừa nấu xong bữa sáng ngày mai trong lúc xem Vườn Sao Băng bản Trung Quốc, vừa gõ mấy dòng này để bớt có lỗi với bản thân.

Lâu nay, tôi vốn luôn hoài nghi về thế giới, về nhiều thứ, đôi lúc bất mãn và không chấp nhận với thực tại. Tận sâu trong tâm can của tôi luôn tin rằng thế giới này đang tốt đẹp hơn, nhưng tôi không có đủ lý lẽ và dẫn chứng, cả cách tư duy để chứng minh với bản thân về điều đó. Tôi làm trong ngành truyền thông cũng được 5 năm, cho dù chỉ là một marketer dùng truyền thông như một công cụ để đạt được mục đích kinh doanh, không trực tiếp lao vào “thị trường” nhưng tôi hiểu phần nào khả năng lan truyền và sức ảnh hưởng của lĩnh vực này. Tôi theo dõi nhiều loại showbiz, từ Vbiz, USUK, Kbiz tới Cbiz mỗi thứ tôi đều biết một chút, mỗi biz có một đặc thù và cái hay riêng hấp dẫn con người như tôi, nhưng chúng đều có một điểm chung là bị thao túng bởi một bộ phận số ít nào đó, vì một mục đích sâu xa nào đó mà chúng ta, những con người phàm mắt hột khó mà hiểu được. Nó làm tôi nhớ tới Suối Nguồn, câu chuyện về ngành truyền thông Mỹ những năm 50, 60 xa lắc lơ nào đó.

Làm marketing, điều khiến tôi luôn trăn trở là làm sao giữ được đạo đức và tính chính trực của một marketer, chúng tôi là một ngành mới trong nhiều ngành cũ, về nền tảng hẳn chưa vững chắc được như mấy ngành y dược, cũng không có lời thề hippocrates, nên chỉ biết lấy lợi ích của end-user (người dùng cuối) làm kim chỉ nam. May sao, tôi tìm mua Factfulness theo danh sách đề xuất của Bill Gates (chân thành cảm ơn bác), cuốn sách sâu sắc đến nỗi đọc tới hai lần tôi mới hiểu dần một số vấn đề cơ bản. Hóa ra, còn có quá nhiều thứ tôi không biết về thế giới này; hóa ra, khả năng đánh giá của tôi không nhiều hơn một con tinh tinh là mấy; hóa ra bấy lâu nay tôi có nhiều suy nghĩ sai lầm đến vậy; hóa ra một cuốn sách không dạy marketing nhưng lại dạy tôi nhiều bài học về marketing như thế. Cuốn sách cho tôi rất nhiều số liệu, ví dụ, bài test cụ thể, nhưng hơn hết là dạy tôi cách tư duy, nhìn nhận như thế nào cho đúng. Quả thực tất cả chỉ là tương đối, quan trọng là chúng ta chọn cái nào đúng, chọn cái nào sai, dựa vào CẢM TÍNH hay THỰC TIỄN, điều này CỰC KỲ KHÓ, cần phải TỈNH TÁO, vì nó quyết định bạn là ai, tôi là ai trong thế giới hơn 7 tỉ người này.

Tôi là con người thiên về khả năng, tức là việc gì cho dù tệ đến đâu, nếu có một chút hi vọng tôi cũng sẽ cố thử, cố lái nó về một hướng đi mới hay cái kết tốt đẹp, thế nên tôi hợp với những gì đề cập trong cuốn sách. Có lẽ đây không phải một bài review mà chỉ tóm tắt lại những câu quotes hay, những đoạn mà tôi dùng bút tô lại vì quá tâm đắc. Kỳ thực, tôi vẫn chưa tự tin để nói nhiều hơn về Factfulness và sách hay nên được cảm nhận bằng trải nghiệm. Bản gốc ý nghĩa quá trọn vẹn rồi nên tôi cũng không dịch làm gì nữa.

  • Factfulness is recognizing when we get negative news and remembering that information about bad events is more likely to reach us. When things are getting better we often don’t hear about them. This give us a systematically too-negative impression of the world around us, which is very stressful.
  • Yet here is the paradox: the image of a dangerous world has never been broadcast more effectively than it is now, while the world has never been less violent and more safe.
  • The media can not resist tapping into our fear instinct.
  • Get calm before you carry on. When you are afraid, you see the world differently. Make as few decisions as possible until the panic has subsided.
  • “It was you, the richest nations, that put us all in this delicate situation. You have been burning, increasing amounts of coal and oil for more than a century. You and only you pushed us to the brink of climate change”. – Trích lời của đại biểu Ấn Độ tại phiên họp về biến đổi khí hậu toàn cầu ở Davos.
  • Factfulness is recognizing when a lonely number seems impressive (small or large) and remembering that you could get the opposite impression if it were compared with or divided by some other relevant number.
  • Strategic business planners need a fact-based worldview to find their future customers.
  • Assume people are not idiots? When something looks strange, be curious and humble, and think, in that way is this a smart solution?
  • Keep track of gradual improvements. A small change every year can translate to a huge change over decades.
  • Update your knowledge. Some knowledge goes out of date quickly. Technology, countries, societies, cultures and religions are constantly changing.
  • Forming your worldview by relying on media would be like forming your view about me by looking only at a picture of my foot.
  • The world can not be understood without numbers, and it can not be understood with number alone. Love numbers for what they tell you about real lives.
  • When we have a fact-based worldview, we can see that the world is not as bad as it seems, and we can see what we have to do to keep making it better.
  • etc

Khi còn bé, tôi luôn tự hỏi tại sao trên đời lại có vĩ nhân, cũng lại có người bình thường. Lớn lên, tôi biết khoảng cách giữa Good và Great xa nhau như thế nào, như từ 1 đến 10 và từ 10 lên 100 không thể đem ra so sánh với nhau vậy, nhưng tôi vẫn chưa hiểu tại sao idol của tôi chú Elon Musk lại chọn dành cả cuộc đời để cống hiến cho công nghệ và muốn chết trên sao hỏa, cũng như nhiều tỉ phú khác chọn donate cả sản nghiệp của mình vì mục đích của nhân loại.

Tôi bản chất vẫn là một đứa con gái Á Đông tham lam, thích sở hữu, ước mơ bấy nay vẫn là lấy được anh Khải để ảnh nuôi cả đời, nhưng may mắn sao có cơ hội tiếp xúc những nguồn tư duy này, khiến tôi mở mang đầu óc và thay đổi phần nào cách sống, cách tôi tiếp cận với một vấn đề và cả mục đích nữa. Tôi không biết mai mốt tôi sẽ làm gì, đạt được những gì, chỉ biết không muốn chết đi mà chẳng được tích sự gì cho ĐỜI (và chỉ biết sẽ tìm anh Khải đòi ảnh nuôi tôi bằng được lol).

Một cuốn sách thực sự đáng trân trọng và đáng đọc trong những năm tháng tuổi trẻ này.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.